Okres Wielkiego Postu to różne znaki i symbole. Zrozumienie ich sensu pomaga w dobrym przeżyciu tego okresu. Wielki Post pomaga nam przeżyć tajemnice naszego zbawienia i doświadczyć ich w nas samych. Liturgia pod tym względem proponuje nam różne znaki i symbole. Warto przyjrzeć się tym symbolom i znakom, by zrozumieć przesłanie planu Boga również w stosunku do każdego z nas. 

Okres czterdziestu dni
Wielki Post trwa 40 dni. Jest to liczba symboliczna na oznaczenie specjalnego czasu przygotowania na rzeczywiste spotkanie z Bogiem. Człowiek, z racji swojej małości i grzeszności, potrzebuje stanąć przed Bogiem odpowiednio przygotowany, a do tego potrzebny mu jest najpierw czas. Mojżesz przez 40 dni i nocy przebywał na górze Synaj poszcząc, by otrzymać wreszcie tablice 10 przykazań. Eliasz, mocą pokarmu niebieskiego, szedł przez 40 dni i 40 nocy aż do Bożej góry Horeb, by doświadczyć spotkania z Bogiem w postaci cichego poszumu wiatru. Nawet pogańscy Niniwici, dzięki pracy Jonasza, potrafili przez 40 dni pościć, by przebłagać Boga i przekonać Go do ocalenia ich miasta od zagłady. Tym bardziej Jezus, idąc za przykładem tego symbolicznego znaku, udaje się na pustynię, by przez 40 dni przygotować się do swojej misji zbawczej. 
Każdy z nas w okresie Wielkiego Postu otrzymuje więc swoje 40 dni, czas na przygotowanie do szczególnego spotkania z Bogiem w tajemnicy zbawienia

Przebywanie na pustyni
Okres 40 dni przygotowania na spotkanie z Bogiem ma również szczególne miejsce: na pustyni, z dala od zgiełku świata, w ciszy, tam, gdzie rzeczywiście można Boga usłyszeć w głębi swojego serca. Prorocy i rzesze świętych z reguły wybierali pustynie, gdzie z powodu braku pokarmu i wody, doświadczali swojej niewystarczalności, a tym samym głębszego pragnienia Boga. Tak jest również z Jezusem, który po ludzku chce nam pokazać, gdzie najpierw należy szukać Boga: z dala od zgiełku świata w głębokiej ciszy własnego serca. Tę pustynię czyli oddalenie i wyciszenie musimy sobie zapewnić sami, powalczyć o ten czas dla Pana.

Posypanie głowy popiołem
Gest posypania głowy popiołem jest pierwszym momentem i znakiem wejścia człowieka na drogę spotkania z Bogiem. Jest to znak pokornego uznania swojej pozycji i miejsca w obliczu Boskiego majestatu i miłosierdzia. W tradycji Izraela, oprócz innych znaczeń: smutku, bólu i żałoby, wyrażał go zewnętrzny gest posypania głowy popiołem. Stawiał on człowieka w prawidłowej pokornej postawie do Boga przypominając, że jest nikim (prochem) ze swoją pychą („Z prochu powstałeś i w proch się obrócisz”), dlatego potrzebuje nawrócenia, co przypominają słowa kapłana podczas posypania popiołem: „Nawracajcie się i wierzcie w Ewangelię”.

Post, jałmużna i modlitwa
Postawa pokory (wyrażona w posypaniu głowy popiołem) wprowadza człowieka w atmosferę pustyni, czyli koniecznego odosobnienia, gdzie odbywa się powolny proces spotkania z Bogiem. Atmosferę tę stwarzają: post, jałmużna i modlitwa, trzy podstawowe biblijne działania człowieka jako swoiste znaki jego nawrócenia i pokory. Wszystkie te elementy były wcześniej wykorzystywane przez proroków Izraela i świętych Kościoła, na wzór samego Jezusa. On na pustyni pościł i modlił się, by w swoim czasie oddać swoje życie na krzyżu. Działania te są wyrazem naszej miłości, wewnętrznej zadumy i powagi nad tajemnicami zbawienia. Post, jałmużna i modlitwa  wielkopostna wprowadzają nas w samo centrum słuchania woli Bożej i wrażliwości na prawdziwe potrzeby drugiego człowieka.

Kolor fioletowy
Wielkopostną atmosferę przebywania człowieka na pustyni oddaje kolor krwi (czerwony) zmieszany z niebiańskim celem (niebieski), czyli: fiolet, znak żałoby i smutku, mozolnej pracy i udręki, typowej dla środowiska pustynnego, gdzie wszystko jest wybrakowane i o wszystko trzeba walczyć, by w końcu cieszyć się owocami spotkania z Bogiem. Jest to zarazem znak przelania krwi Syna Bożego, który przybliżą nas do wyżyn błękitnego nieba. 

Nabożeństwo Drogi Krzyżowej i Gorzkich Żali
Nabożeństwa wielkopostne są formy ciągłego przypominania o miłości Bożej względem człowieka. O Miłości, która oddała się na krzyżu za nasze grzechy. Rozpamiętywanie tej miłości ofiarnej stało się treścią specjalnych nabożeństw wielkopostnych: rozważania Drogi krzyżowej rozpowszechnianego przez zakony żebracze (XII w.), oraz pobożnego rozpamiętywania Męki Pańskiej w postaci tzw. Gorzkich żali zachowanych wyjątkowo w polskiej religijności od XVIII w. 

Posypmy nasze głowy popiołem i rozpocznijmy  walkę z naszymi wadami i egoizmem, by spotkać Boga w głębi serca. Trzymajmy się ognia miłości, który ujawnia się w męce Syna Bożego na krzyżu.

Źródło:

https://opoka.org.pl/biblioteka

Galeria