„KRÓLOWO RODZIN, MÓDL SIĘ ZA NAMI!” – to temat majowego Biuletyny Jasnogórskiej Rodziny Różańcowej „Ave Maria”.  Miesiąc maj i uroczystość Królowej Polski wprowadza nas w pełen troski klimat modlitwy różańcowej. Myślimy o naszej Ojczyźnie – Polsce, o naszych rodzinach, o pokoju w świecie z serdecznym zaufaniem, że Maryja będzie nam obrona i opiekunką! Zapraszamy do szczególnego spojrzenia na nasze życie w relacjach rodzinnych, domowych. 
 
Ten rok dla Jasnogórskiej Rodziny Różańcowej jest modlitwą za rodziny, szczególnie doświadczające kryzysów. Temat numeru dotyka pewnych istotnych, również od strony psychologicznej, elementów życia rodzinnego. Jest wezwaniem do odnowy i przemiany w naszych kontaktach z drugim człowiekiem. Stąd poruszamy temat przebaczenia oraz budowania właściwych relacji w domu, w rodzinie. Tu jest wiele do poprawy, zmiany, odbudowy. Mamy, poprzez codzienny różaniec, doświadczenia spotkania z Maryją. Ona uczy nas zapatrzenia w Jezusa. Bo w rozważaniu Jego tajemnic, tak jak czyni to Maryja, jest nasza siła do pokonywania trudności i odbudowywania w sobie wrażliwości na drugiego człowieka. 

Zachęcam do lektury również innych maryjnych rozważań, by odkryć bogactwo bliskości Tej, która jest naszą Matką!
BIULETYN DOSTĘPNY W NASZYM SEKRETARIACIE.
MOŻNA ZAMÓWIĆ TELEFONICZNIE LUB E-MAILOWO. 
Sekretariat Jasnogórskiej Rodziny Różańcowej
Jasna Góra 
ul. O. A. Kordeckiego 2 
42-225 Częstochowa
sekretariat.jrr@gmail.com
tel. +48 34 377 74 14
 

Wybrany artykuł z Biuletyny na Maj 2026:
 
DAR PRZEBACZENIA
 
Autor: O. dr Marek Tomczyk, paulin (wykładowca: Instytut Teologiczny Zakonu Paulinów, Studium Podyplomowe UKSW)
 
Do podstawowych i uniwersalnych doświadczeń człowieka w historii ludzkości należą między innymi cierpienie, poczucie winy oraz potrzeba przebaczenia. W różnych epokach podejmowano próby zmierzenia się z tymi wyzwaniami i ich zrozumienia.

Przebaczenie jest zagadnieniem znajdującym się na pograniczu kilku dyscyplin naukowych, takich jak teologia, filozofia czy psychologia. Warto jednak zauważyć, że stanowiska przedstawicieli tych dziedzin niejednokrotnie różnią się w ocenie i interpretacji tego zjawiska.

W praktyce duszpasterskiej i terapeutycznej często pojawia się pytanie zadawane przez osoby indywidualne oraz małżonków: „Chciałbym przebaczyć, ale coś mnie przed tym powstrzymuje. Jak przebaczyć?”
W wymiarze religijnym Ewangelia Mateusza przekazuje nauczanie Jezusa: „Jeśli przebaczycie ludziom ich przewinienia, to i wam przebaczy wasz Ojciec, który jest w niebie. Jeśli zaś nie przebaczycie ludziom, to i wasz Ojciec nie przebaczy wam przewinień” (Mt 6, 14–15). Powstaje zatem pytanie, czy tak wymagająca – a dla wielu paradoksalna – postawa jest możliwa do realizacji w codziennym życiu.

Odpowiedzią są słowa i świadectwo życia wielu postaci Kościoła. Przykładem jest Błogosławiony Stefan Wyszyński, który w obliczu represji władz komunistycznych w Wigilię 1953 roku podkreślał, że nikt nie zmusi go do nienawiści. W swoim nauczaniu zachęcał wiernych do przebaczenia jako sprawdzianu chrześcijańskiej dojrzałości. Mówił: „Ten zwycięża, kto miłuje i przebacza. Kto zamknął się w nienawiści, już się skończył. Człowiek, który nie umie przebaczać, jest okrutny wobec siebie. Przebaczenie jest przywróceniem sobie wolności, jest kluczem w naszym ręku do własnej celi więziennej”.
Podobną postawę prezentował Błogosławiony Mirosław Bulešić, kapłan i męczennik z Chorwacji, który 23 kwietnia 1945 roku w swoim duchowym testamencie napisał do prześladowców: „Moją zemstą jest przebaczenie”.

Kolejnym przykładem jest zachowanie piosenkarki Eleni, która po zamordowaniu swojej córki Afrodyty przez chłopaka w 1994 roku, zdobyła się na przebaczenie.  W udzielonym wywiadzie do czasopisma “Kobieta i Życie” powiedziała: “Gdybym nie przebaczyła, prawdopodobnie nie mogłabym dalej śpiewać, nie mogłabym spotykać się z ludźmi. Przebaczyć to nie znaczy zapomnieć. Przebaczyć to pozbyć się negatywnych emocji, które zabijają nas od środka. To była tragedia dwóch rodzin. Naszej rodziny i rodziny Piotra. Ja jako matka czułam ból tej matki, która też nosi ogromny krzyż. (...) Gdybym nie wybaczyła, nie żyłabym”.

Świadectwo ludzi Kościoła żyjących ewangelicznym wezwaniem do przebaczenia budzi podziw i uznanie, a zarazem skłania do refleksji. Czym jest przebaczenie? Co pomaga w przebaczaniu, a co je utrudnia? Jakie znaczenie ma ono w codziennym życiu człowieka?

Odpowiedzi na te pytania nie są łatwe. Warto jednak podjąć próbę ich poszukiwania, także w perspektywie psychologicznej.

Według niedawno zmarłego ks. prof. Romualda Jaworskiego, psychologa,  przebaczenie nie jest uczuciem, lecz aktem woli. Nie polega na udawaniu, że trudna sytuacja nigdy nie miała miejsca (np. na przemilczaniu problemu czy wypieraniu go ze świadomości). Nie jest także pobłażaniem złu ani gwarancją, że osoba, której przebaczamy, zmieni swoje postępowanie. Przebaczenie nie chroni również przed ewentualnym zranieniem w przyszłości.
Jednocześnie przebaczenie jest wyrazem miłości Bożej, która jako pierwsza podejmuje inicjatywę. Może być początkiem dialogu prowadzącego do odbudowy zaufania i tworzenia bardziej dojrzałych, konstruktywnych relacji. Oznacza także odnowienie sposobu przeżywania miłości — kochać to uznawać drugiego człowieka za wartościowego i cennego, niezależnie od doznanej krzywdy. Sama krzywda nie musi oznaczać rezygnacji z miłości.

Ostatecznie za wieloma autorami można stwierdzić, że przebaczenie nie jest tylko procesem emocjonalnym, ale przede wszystkim jest to proces zmiany postaw wobec krzywdziciela i doznanej krzywdy.

Z kolei według Martina Padovaniego, włoskiego psychoterapeuty, uczucie przebaczenia nie musi towarzyszyć każdemu aktowi przebaczenia. Na drodze do niego mogą jednak pojawić się liczne przeszkody, takie jak: poczucie zagrożenia i pielęgnowanie urazy, strach i użalanie się nad sobą, gniew i pycha, pragnienie zemsty oraz niechęć do zapomnienia, głębokie zranienia i brak woli przebaczenia, a także potrzeba dominacji nad innymi.
Istnieją również czynniki sprzyjające przebaczeniu. Należą do nich: świadomość, że dalsze obwinianie prowadzi do negatywnych konsekwencji, empatia (czyli zdolność spojrzenia na sytuację z perspektywy drugiej osoby), odpowiedni dystans czasowy i emocjonalny wobec bolesnych wydarzeń, motywy religijne i etyczne, pragnienie wewnętrznej harmonii oraz gotowość do rozmowy o trudnych i obciążających uczuciach.

Istnieje wiele modeli przebaczenia, które można zastosować w relacjach międzyludzkich. Na przykład David Augsburger, amerykański pastor, psychoterapeuty duszpasterski, proponuje sześć etapów procesu przebaczenia:
1. Przywrócenie wartości – ponowne dostrzeżenie w drugiej osobie człowieka wartościowego, niezależnie od wyrządzonej krzywdy.
2. Miłość – powrót do postawy życzliwości i troski mimo doświadczonego bólu; uznanie drugiej osoby za nadal ważną i bliską.
3. Rezygnacja z roszczeń wobec przeszłości – przyjęcie faktu, że przeszłych wydarzeń nie można zmienić, oraz odstąpienie od żądań ich „naprawienia” w sposób niemożliwy do realizacji.
4. Odbudowa zaufania – dążenie do wzajemnej szczerości; autentyczna skrucha i dobre intencje powinny być rozpoznawalne przez obie strony.
5. Otwarcie na przyszłość – rezygnacja z domagania się pełnych gwarancji co do przyszłego zachowania drugiej osoby.
6. Umocnienie więzi – pogłębienie wzajemnej relacji; odnowiona więź jest przeżywana i akceptowana przez obie strony.
Model ten ukazuje przebaczenie jako proces stopniowy, wymagający zaangażowania i gotowości do przemiany relacji.

Zdaniem Don Colberta, amerykańskiego, światowej sławy lekarza, przyjęcie postawy przebaczenia nie dokonuje się automatycznie ani przypadkowo. Jest ono wynikiem świadomego wyboru i aktu wolnej woli. W proces ten zaangażowane są również silne emocje, takie jak wstyd, smutek, żal czy nawet nienawiść, co dla wielu osób stanowi poważne wyzwanie.

Autentycznemu przebaczeniu często towarzyszy jednak poczucie wewnętrznego pokoju, obejmujące całe doświadczenie osoby. Można powiedzieć, że przebaczenie działa jak  emocjonalny prysznic — przynosi ulgę i uwalnia od ciężaru negatywnych przeżyć. Ostatecznie jest to proces dokonujący się we wnętrzu człowieka i wypływający z osobistej decyzji, by przebaczyć dla samej wartości przebaczenia. Postawa ta otwiera na miłość i sprzyja budowaniu dojrzałych relacji.

Wielu autorów podkreśla, że przebaczenie ogranicza skłonność do odwetu i wrogości, a także wiąże się z lepszym samopoczuciem oraz postawą wdzięczności. Promowanie przebaczenia wydaje się zatem uzasadnione, ponieważ przynosi ono pozytywne skutki w relacjach międzyludzkich.

Przebaczenie można uznać za akt odwagi i zawsze osobisty wybór. Każdy człowiek staje wobec możliwości wyboru między przebaczeniem i miłością a wzgardą, nienawiścią czy zemstą. Wybór postawy przebaczenia jest jak eliksir nowego życia w relacjach między ludźmi. Zapewne blizny pozostają, ale intensywność bolesnych przeżyć i wspomnień zmniejsza się dzięki pracy nad przebaczeniem. Trafnie ujął to Mahatma Gandhi, mówiąc: „Słabi nigdy nie potrafią przebaczyć. Przebaczenie jest atrybutem silnych”.
 
 

Galeria